Bật mí cách phòng tránh đau đầu gối ở người trẻ hiệu quả từ Phiten

Đau đầu gối ở người trẻ do vận động sai tư thế, tập luyện quá sức hay chấn thương tiềm ẩn. Tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng tránh hiệu quả, an toàn cho khớp gối.

Đau đầu gối ở người trẻ đang ngày càng trở nên phổ biến, không chỉ ở những người thường xuyên chơi thể thao mà cả dân văn phòng, học sinh – sinh viên có thói quen ngồi lâu, ít vận động hoặc vận động sai cách. Tình trạng này nếu chủ quan có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống về lâu dài. Vậy nguyên nhân nào gây đau đầu gối ở người trẻ, dấu hiệu nhận biết ra sao và đâu là cách xử lý, phòng ngừa hiệu quả ngay từ sớm? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn để bảo vệ khớp gối đúng cách và khoa học.

Nguyên nhân gây đau đầu gối ở người trẻ

Theo ThS.BS.CKI Đào Duy An Duy – Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, đau đầu gối ở người trẻ không phải là tình trạng hiếm gặp và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến thói quen vận động, thể thao cũng như các bệnh lý cơ xương khớp tiềm ẩn.

Hội chứng chè – đùi (Patellofemoral Syndrome)

Hội chứng chè – đùi là một trong những nguyên nhân phổ biến hàng đầu gây đau đầu gối ở người trẻ. Tình trạng này xảy ra khi sự phối hợp giữa các nhóm cơ quanh khớp gối bị mất cân bằng, đặc biệt là cơ đùi trước yếu hoặc gân – cơ quanh gối bị căng quá mức. Điều này làm thay đổi trục vận động của xương bánh chè, khiến áp lực trong khớp tăng lên và gây viêm, kích thích mô mềm.

Người mắc hội chứng chè – đùi thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc cứng khớp phía trước đầu gối, nhất là khi quỳ gối, ngồi xổm, leo cầu thang hoặc ngồi lâu rồi đứng dậy.

Chấn thương đầu gối khi chơi thể thao

Các môn thể thao đòi hỏi chạy, bật nhảy hoặc đổi hướng liên tục như bóng đá, bóng rổ, quần vợt… làm tăng nguy cơ đau khớp gối ở người trẻ. Những chấn thương thường gặp bao gồm:

• Rách sụn chêm: Sụn chêm nằm giữa xương đùi và xương chày có thể bị rách khi xoay gối đột ngột.
• Đứt dây chằng đầu gối: Thường gặp ở dây chằng chéo trước, chéo sau hoặc dây chằng bên, gây đau, lỏng khớp và mất vững gối.
• Viêm gân đầu gối: Gân cơ tứ đầu đùi hoặc gân bánh chè bị viêm do vận động quá mức hoặc chấn thương lặp lại.
• Viêm màng hoạt dịch: Bao hoạt dịch bị sưng viêm, gây đau và hạn chế vận động.
• Trật xương bánh chè: Có thể do bất thường giải phẫu bẩm sinh hoặc chấn thương làm rách dây chằng giữ bánh chè.

Viêm khớp vị thành niên

Viêm khớp vị thành niên là một dạng bệnh viêm khớp tự miễn, gây đau, sưng, cứng và hạn chế vận động khớp, trong đó khớp gối thường bị ảnh hưởng. Bệnh xảy ra khi lớp sụn bảo vệ trong khớp bị tổn thương hoặc bào mòn.

Nguy cơ viêm khớp tăng cao ở người trẻ thường xuyên vận động mạnh, thực hiện các động tác xoay gối lặp đi lặp lại hoặc bị chấn thương đầu gối kéo dài. Ngoài ra, béo phì cũng là yếu tố làm gia tăng áp lực lên khớp gối, khiến sụn khớp bị phá hủy nhanh hơn.

Bệnh Osgood – Schlatter

Bệnh Osgood – Schlatter, hay viêm điểm bám lồi củ chày, thường gặp ở thanh thiếu niên, đặc biệt là nam giới. Tình trạng này gây đau ở vùng dưới xương bánh chè khoảng 2–3cm, liên quan đến sự co kéo quá mức của cơ đùi trong giai đoạn phát triển nhanh.

Hội chứng Sinding – Larsen – Johansson

Đây là tình trạng viêm và tổn thương sụn tăng trưởng ở phần dưới xương bánh chè, do sự co thắt lặp đi lặp lại của cơ đùi trong thời gian dài. Người bệnh thường đau, sưng và nhạy cảm ở đáy xương bánh chè, gây khó khăn khi vận động hoặc giữ thăng bằng.

Ngoài các nguyên nhân trên, đau đầu gối sau sinh cũng là tình trạng khá phổ biến ở người trẻ, liên quan đến thay đổi nội tiết tố và áp lực lên khớp gối.

Đau khớp gối khi còn trẻ có nguy hiểm không?

Đau đầu gối ở người trẻ tuổi có thể được điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, việc chủ quan, không thăm khám kịp thời có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh viêm khớp và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác trong tương lai.

Phương pháp chẩn đoán đau khớp gối ở người trẻ

Đau khớp gối ở người trẻ tuổi cần được chẩn đoán đúng nguyên nhân để có hướng điều trị phù hợp và hạn chế biến chứng lâu dài. Theo các bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp – Chấn thương chỉnh hình, quá trình chẩn đoán thường dựa trên bệnh sử, thăm khám lâm sàng kết hợp với các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại.

Khai thác bệnh sử

Bước đầu tiên trong chẩn đoán đau đầu gối ở người trẻ là tìm hiểu chi tiết tiền sử bệnh và hoàn cảnh xuất hiện cơn đau. Bác sĩ sẽ đặt ra các câu hỏi nhằm làm rõ nguyên nhân và tính chất tổn thương, bao gồm:

• Đầu gối có từng va chạm, chấn thương hoặc chịu lực mạnh khi chơi thể thao hay không
• Cơn đau khởi phát khi nào, xuất hiện đột ngột hay tăng dần theo thời gian
• Vị trí đau cụ thể (trước gối, sau gối, hai bên hoặc dưới xương bánh chè)
• Mức độ đau từ nhẹ đến nặng và các yếu tố làm đau tăng hoặc giảm
• Cơn đau có ảnh hưởng đến sinh hoạt, vận động hay giấc ngủ ban đêm không

Những thông tin này giúp định hướng nguyên nhân gây đau khớp gối ở người trẻ một cách chính xác hơn.

Khám lâm sàng khớp gối

Sau khi khai thác bệnh sử, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng để đánh giá trực tiếp tình trạng khớp gối và các cấu trúc liên quan. Quá trình này thường bao gồm:

• Kiểm tra hình dạng khớp gối, mức độ sưng, đau và độ vững của đầu gối
• Đánh giá phạm vi vận động của khớp gối và khớp hông
• Kiểm tra khả năng chịu lực của xương bánh chè, cẳng chân và đùi
• Đánh giá độ săn chắc, sức mạnh và độ dẻo dai của cơ đùi
• Khám lâm sàng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu mất vững khớp, yếu cơ hoặc hạn chế vận động.

Chẩn đoán hình ảnh

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để xác định chính xác tổn thương:

• Chụp X-quang: Giúp đánh giá cấu trúc xương, phát hiện bất thường về hình dạng khớp hoặc dấu hiệu thoái hóa sớm
• Chụp CT hoặc MRI: Cho hình ảnh chi tiết về mô mềm, gân, dây chằng, sụn chêm và màng hoạt dịch, từ đó phát hiện các tổn thương mà X-quang không thể hiện rõ

Việc kết hợp đầy đủ các bước chẩn đoán giúp xác định đúng nguyên nhân đau khớp gối ở người trẻ, làm cơ sở xây dựng phác đồ điều trị an toàn, hiệu quả và phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Cách điều trị đau đầu gối ở người trẻ tuổi

Theo ThS.BS.CKI Đào Duy An Duy – chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình, hướng điều trị đau đầu gối ở người trẻ tuổi cần được cá nhân hóa, dựa trên nguyên nhân gây đau, mức độ tổn thương và tình trạng vận động của từng người. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện tốt bằng các biện pháp bảo tồn, không cần can thiệp phẫu thuật.

Điều trị đau đầu gối do hoạt động quá mức

Khi cơn đau xuất phát từ việc vận động quá sức hoặc lặp đi lặp lại, các biện pháp sau thường được ưu tiên:

• Chườm lạnh trong khoảng 15–20 phút mỗi lần, giúp giảm sưng và phản ứng viêm
• Sử dụng thuốc kháng viêm, giảm đau như ibuprofen, naproxen hoặc aspirin theo chỉ định y tế
• Nghỉ ngơi hợp lý, tạm ngưng các hoạt động gây đau để mô tổn thương có thời gian phục hồi
• Kê cao chân khi ngồi hoặc nằm, giúp hạn chế tình trạng ứ dịch và sưng nề
• Băng ép đàn hồi vùng gối nếu được bác sĩ khuyến nghị
• Vật lý trị liệu nhằm cải thiện sức mạnh cơ, độ linh hoạt, tầm vận động, khả năng thăng bằng và phối hợp vận động
• Kiểm soát cân nặng trong trường hợp thừa cân, béo phì để giảm áp lực lên khớp gối

Điều trị bệnh Osgood – Schlatter

Với bệnh Osgood – Schlatter, mục tiêu điều trị là giảm đau và hạn chế viêm tại vị trí bám gân:

• Dùng thuốc kháng viêm theo hướng dẫn của bác sĩ
• Chườm đá tại vùng đau để giảm sưng
• Duy trì vận động nhẹ nhàng, tránh các hoạt động gây đau tăng
• Áp dụng thủy liệu pháp và/hoặc điện xung trị liệu để giảm khó chịu và hỗ trợ phục hồi

Điều trị hội chứng Sinding – Larsen – Johansson

Hội chứng này thường đáp ứng tốt với điều trị bảo tồn, bao gồm:

• Sử dụng thuốc kháng viêm giảm đau khi cần thiết
• Chườm lạnh để kiểm soát sưng viêm
• Thực hiện các bài tập kéo giãn và tăng cường sức mạnh cơ đùi – cơ quanh gối

Kết hợp thủy liệu pháp, điện xung trị liệu và xoa bóp mô mềm nhằm giảm căng cơ và cải thiện chức năng vận động

Điều trị viêm khớp vị thành niên

Viêm khớp vị thành niên cần được theo dõi và điều trị lâu dài dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa:

• Tuân thủ chương trình tập luyện nhằm duy trì sức mạnh cơ và độ linh hoạt khớp
• Sử dụng nẹp hoặc dụng cụ chỉnh hình khi có chỉ định
• Cân nhắc áp dụng thủy liệu pháp để giảm đau và cứng khớp
• Thăm khám định kỳ với bác sĩ chuyên khoa Thấp khớp để kiểm soát bệnh hiệu quả

Điều trị viêm khớp liên quan đến viêm xương tủy

Trong trường hợp đau khớp gối do viêm xương tủy, các biện pháp hỗ trợ thường được áp dụng:

• Liệu pháp nhiệt – lạnh giúp giảm đau và giãn cơ
• Thủy liệu pháp và/hoặc điện xung trị liệu
• Tập luyện phù hợp để duy trì chức năng vận động

Các phương pháp điều trị mô mềm như giải phóng cân cơ (myofascial release) và xoa bóp

Khi nào cần phẫu thuật?

Phần lớn các trường hợp đau đầu gối ở người trẻ không cần phẫu thuật. Can thiệp ngoại khoa chỉ được cân nhắc khi điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả, cơn đau kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hoặc khi có tổn thương nặng như rách lớn mô mềm hay gãy xương.

Một số phương pháp phẫu thuật thường được áp dụng gồm:

• Cấy ghép sụn khớp
• Khâu hoặc cắt lọc sụn chêm
• Tái tạo dây chằng khớp gối

Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp giúp người trẻ sớm kiểm soát cơn đau đầu gối, phục hồi khả năng vận động và phòng ngừa biến chứng về sau.

Cách phòng ngừa đau khớp gối ở người trẻ tuổi

Phần lớn các trường hợp đau khớp gối ở người trẻ xuất phát từ chấn thương, vận động sai kỹ thuật hoặc hoạt động quá mức, thay vì do bệnh lý nền nghiêm trọng. Theo các chuyên gia Cơ xương khớp – Chấn thương chỉnh hình, việc chủ động phòng ngừa từ sớm không chỉ giúp giảm nguy cơ đau tái phát mà còn bảo vệ cấu trúc khớp gối về lâu dài, đặc biệt với những người thường xuyên chơi thể thao, tập gym hoặc làm việc phải di chuyển nhiều.

Lựa chọn trang phục và dụng cụ vận động phù hợp

Giày thể thao đúng mục đích, vừa vặn và có độ đàn hồi tốt giúp phân tán lực tác động lên khớp gối khi chạy, nhảy hoặc leo cầu thang. Tuy nhiên, với người trẻ đã từng đau gối hoặc vận động cường độ cao, việc chỉ dựa vào giày dép là chưa đủ.

Lúc này, băng đai bảo vệ đầu gối Phiten Metax là giải pháp hỗ trợ thiết thực. Sản phẩm được thiết kế ôm sát khớp gối, giúp ổn định khớp, hạn chế rung lắc và giảm áp lực lên dây chằng khi vận động. Công nghệ Metax độc quyền của Phiten còn hỗ trợ cải thiện cảm giác linh hoạt, giúp người dùng tự tin vận động mà không lo đau nhức hay quá tải khớp. Đây là lựa chọn phù hợp cho người chơi thể thao, người phải đứng – đi lại nhiều hoặc đang trong giai đoạn phục hồi sau chấn thương nhẹ.

Tham khảo ngáy các dòng băng đai bảo vệ đầu gối được nhiều bạn trẻ đam mê thể thao tin dùng của chúng tôi.

Tập luyện đúng kỹ thuật, tránh quá sức

Tập luyện đúng tư thế và khởi động đầy đủ là yếu tố bắt buộc để phòng ngừa đau khớp gối. Tuy nhiên, trên thực tế, cơ bắp và khớp gối vẫn dễ bị căng cứng sau khi vận động, ngay cả khi đã tập đúng kỹ thuật.

Sau mỗi buổi tập, việc thư giãn và phục hồi kịp thời giúp giảm nguy cơ đau âm ỉ kéo dài. Phiten Metax Lotion Massage có thể được sử dụng ngay sau khi tập để làm dịu vùng cơ quanh gối, giảm cảm giác nhức mỏi và hỗ trợ phục hồi nhanh hơn. Kết cấu lotion thấm nhanh, không nhờn rít, phù hợp massage hàng ngày, đặc biệt với người trẻ thường xuyên vận động hoặc chơi thể thao liên tục.

Tăng cường sức mạnh và thư giãn hợp lý cho đầu gối

Các bài tập tăng cường cơ đùi trước, cơ đùi sau và nhóm cơ quanh khớp gối giúp khớp ổn định hơn khi di chuyển và giảm nguy cơ chấn thương. Tuy nhiên, cơ bắp chỉ thực sự “khỏe” khi vừa đủ săn chắc, vừa có khả năng thư giãn và phục hồi tốt. Nếu cơ quanh gối thường xuyên căng cứng sau vận động, áp lực lên khớp sẽ tăng lên đáng kể.

Để hỗ trợ quá trình này, Metax Lotion của Phiten được nhiều người trẻ lựa chọn như một bước chăm sóc sau tập luyện. Sản phẩm giúp làm dịu vùng cơ đang căng mỏi, tăng cảm giác thư giãn và hỗ trợ phục hồi nhanh hơn, nhờ đó hạn chế lực kéo bất thường tác động lên khớp gối – một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau đầu gối ở người trẻ tuổi. Việc massage đều đặn sau vận động không chỉ giúp cơ mềm hơn mà còn góp phần duy trì sự linh hoạt và thoải mái cho khớp gối trong sinh hoạt hằng ngày.

Metax Lotion là Massage Lotion thần kỳ, bạn chỉ cần thoa nhẹ là đã thấy cơn nhức mỏi giảm đi đáng kể, nhiều khách hàng đã trải nghiệm và review về sản phẩm mà bạn có thể tìm xem trên fanpage Phiten Vietnam.

Lắng nghe cơ thể và xử lý sớm cơn đau

Khi khớp gối bắt đầu có dấu hiệu đau, căng tức hoặc khó chịu, người trẻ không nên cố gắng chịu đựng. Nghỉ ngơi kịp thời, điều chỉnh cường độ vận động và chủ động sử dụng băng đai bảo vệ đầu gối Phiten trong sinh hoạt hoặc tập luyện giúp hạn chế tổn thương tiến triển. Kết hợp massage phục hồi mỗi ngày cũng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn đau khớp gối trở thành vấn đề mạn tính.

Tóm lại, đau đầu gối ở người trẻ không còn là vấn đề hiếm gặp mà đang ngày càng phổ biến do thói quen sinh hoạt thiếu khoa học, vận động sai tư thế hoặc tập luyện quá sức. Việc chủ quan và bỏ qua các dấu hiệu ban đầu có thể khiến cơn đau kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, người trẻ cần chú ý lắng nghe cơ thể, duy trì chế độ vận động hợp lý, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và thăm khám kịp thời khi đầu gối có dấu hiệu bất thường. Chủ động phòng ngừa và điều trị sớm chính là cách hiệu quả nhất để hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe xương khớp lâu dài.